Início
Dicionário
Gramática
Verbos
Frases
Blog
PT
EN
Dicionário
Gramática
Verbos
Frases
Blog
Sobre
Contacto
PT
EN
Dicionário
Dicionário
Digite uma palavra em português ou umbundu...
Buscar
Todas as Categorias
s. (1822)
v. (1310)
s. f. (1110)
s (1090)
s. m. (1042)
adj. (706)
v. a. (676)
v.a (479)
v. n. (281)
adj. e s. m. (127)
pt
a propósito
ca endelapo
adv.
pt
aba
okandu
s
pt
abafar
oku sikilila; oku sitika; oku sukilisa omuenyo
v.
pt
abaixar
oku lowisa; oku tepulula
v.
pt
abaixar-se
oku-petama
v.r
pt
abaixo
kombuelo; vemehi
adv.
pt
abalar
oku-puka, oku-sekula
v.a
pt
abalar
oku hunga; oku lisaluka; oku tila
v.
pt
abanar
oku-tieka
v.a
pt
abanar
oku vingila; oku señenya; oku kumuha
v.
pt
abandonar
oku-yembungula
v.a
pt
abandonar
oku sia; oku yanduluka; oku kocola
v.
pt
abarcar
oku likondeka
v.
pt
abater
oku ulumula; oku petamisa; oku tepulula; oku ipa
v.
pt
abcesso
oluanga; ocipumbu; ombumbu; ocilenda
s. m.
pt
abdicar
oku yanduluka; oku sia; oku êca (omangu)
v.
pt
abdómem
imo
s. m.
pt
abdómen
ochilena
s
pt
abelha
olunhihi
s
pt
abelha
olunyihi
s. f.
pt
abençoar
oku sumuluisa
v.
pt
aberto
pululi
adj
pt
abertura
onuvi; epangu; oku yuluka
s. f.
pt
abismo
ekungu
s
pt
abjugar
oku upa omi; oku yovola
v.
pt
abóbora
omutu, etila, enhanha
s
pt
abóbora
omutu
s. f.
pt
abolir
oku imula
v.
pt
abonar
oku fetela; oku imba uvangi
v.
pt
aborrecer
oku-kuma
v.a
pt
aborrecer
oku suvuka; oku kuma
v.
pt
abortar
oku-pamuna
v.n
pt
abortar
oku pulumula; oku pulukusa; oku pamula
v.
pt
abotoar
oku yika olombutãu; oku kapa olombutãu
v.
pt
abraçar
oku-ondeka
v.a
pt
abraçar
oku likuatelela; oku kuata; (ovitua)
v.
pt
abraço
oku likuatelela
s. m.
pt
abrandar
oku-nhenhisa
v.a
pt
abrandar
oku tulumula; oku tetuiya; oku leñelisa
v.
pt
abranger
oku kuata; oku likondeka
v.
pt
abrasar
oku timiha; oku tunda; oku yoka yaleka; oku sanyisa
v.
pt
abreviar
oku teta onimbu; oku tepulula
v.
pt
abrigar
oku vunda; oku vundisa; oku salama
v.
pt
abrigo
ochitelembe, onjambo
s
pt
abrigo
ombindikiyo; elolo; ocivundilo
s. m.
pt
abril
kupupu
s.
pt
abrir
oku-ika, oku-yilula, oku-tuvama
v.a
pt
abrir
oku yulula; oku tuvula; oku fetika; oku vangulula
v.
pt
absoluto
casuapo; cilikasilili; ca tulamela
adj.
pt
absolver
oku ecela
v.
pt
absorto
coku sokolola lutima wosi
adj.
pt
absorver
oku nyua; oku sipa; oku soka cimosi
v.
pt
abstrair
oku tepisa; oku tepapo
v.
pt
absurdo
cuvoko; cowiva; cepuiya
adj.
pt
abundância
eñupoko; elau; oku liwewa; okulua
s. l.
pt
abundante
oku-liueua
v.q
pt
abundante
culiwewa; casiata; calua
adj.
pt
abundar
oku-nengula
v.n
pt
abundar
oku niata; oku supoka; oku lua
v.
pt
abusar
oku-fukina
v.a
pt
abusar
oku lingisa civi; oku huka; oku lavisa
v.
pt
abuso
ekaviso; ahuku etombo
s. m.
pt
abutre
olumbihumbi
s
pt
acabar
oku-mana, oku-potolola, oku-fulila
v.a
pt
acabar
oku-pua, oku-lembuka
v.n
pt
acabar
oku mala; oku malusula
v.
pt
acácia
ongaye
s
pt
academia
ohongele yolombanga; osikola yavelapo
s. l.
pt
açaimo
coku kapa komela wombua okuti ka yi lumana
s. m.
pt
acalmar
oku tulumula
v.
pt
acampamento
ochilombo
s
pt
acampamento
ocilombo; olosinge
s. m.
pt
acampar
oku-lala, oku-sasala
v.n
pt
acariciar
oku-sambuisa
v.a
pt
acariciar
oku miomiola; oku viula
v.
pt
acarretar
oku tuta lekalu; oku koka
v.
pt
acaso
otembo ka ya simiwile; cavetela
s. m.
pt
acção
elinga; ovita; oku linyañumula
s. m.
pt
aceitar
oku-tava
v.a
pt
aceitar
oku tambula; oku tava
v.
pt
acelerar
oku yayuisako; oku yola kongendo
v.
pt
acender
oku-siakana
v.a
pt
acender
oku siakala; oku miha
v.
pt
acento
epongoloko liondaka; ondimbukiso yaco
s. m.
pt
acertado
oku-voka
v.q
pt
acertar
oku sokiya; oku loñeha; oku sokisa
v.
pt
acesso
omoko yoku linga cimue; oku iñila
s. m.
pt
achar
oku-sanga, oku-tupeka, oku-alula
v.a
pt
achar
oku sanga; oku alula; oku sima; oku nola
v.
pt
acidente
ocisalu; ovimongola viosi; ocilunga
s. m.
pt
ácido
nhanha
adj
pt
ácido
ciñaña; cingangama
adj.
pt
acima de
kilu lio
loc. prep.
pt
aclamar
oku vieleka; oku kemalisa; oku pandula; oku sivaya
v.
pt
aclarar
oku yelisa; oku situlula
v.
pt
aclimar-se
oku-singa, oku-simbula
v.r
pt
aço
ocivela ca nyuisua
s. m.
pt
acocorar-se
oku-vata
v.r
pt
acolá
koko
adv.
pt
acolher
oku tambula akombe; oku yekisa; oku sikinya
v.
pt
acolhido
oku-likupatiia
v.p
pt
acometer
oku muanga; oku undumuhila; oku sandola
v.
pt
acomodar
oku-sua
v.a
pt
acomodar
oku longeka; oku ikisa; oku sokisa; oku yekisa
v.
pt
acompanhamento
oku kuama; vava vakuama
s. m.
pt
acompanhar
oku-kuama, oku-sindikila
v.a
pt
acompanhar
oku sindikila; oku kuama
v.
pt
aconselhar
oku-lunga
v.a
pt
aconselhar
oku lungula; oku longa
v.
pt
acontecer
oku pita; (kuocina cimue)
v.
pt
acontecimento
cimue ca pita
s. m.
pt
acordar
oku-pindula, oku-pasuka
v.n
pt
acordar
oku pasuka; oku pinduka; oku litava
v.
pt
acordo
utima umosi; onavo
s. m.
pt
acossar
oku lupukila; oku kuama; oku sakalaisa
v.
pt
acostumar
oku tuwa; oku likisa
v.
pt
acostumar-se
oku-veka, oku-ika
v.r
pt
acotovelar
oku-teia
v.a
pt
açoutar
oku tatula; oku kepula
v.
pt
açoute
osikote
s. m.
pt
acreditar
oku-tava
v.a
pt
acreditar
oku tava; oku kolela
v.
pt
acrescentar
oku yukinya; oku vokiya
v.
pt
açúcar
osukini, ofukini
s
pt
acumular
oku-kenduka
v.a
pt
acumular
oku kongela; oku pungika; oku ongeka
v.
pt
acusação
onjaia
s
pt
acusar
oku-lundika
v.a
pt
acusar
oku pindika; oku litavela
v.
pt
adágio
olusapo
s. m.
pt
adaptar
oku-sua
v.a
pt
adaptar
oku pongolola ovituwa; oku sokisa; oku inalisa
v.
pt
aderir
oku-lamenena
v.a
pt
aderir
oku kuatelela; oku lamelela; oku tokeka
v.
pt
adeus
lalapo; utanyo
adv.
pt
adiamento
etateko
s
pt
adiantar
oku-pilisa
v.a
pt
adiantar
oku amako; oku yayuisako
v.
pt
adiante
kovaso
adv. e prep.
pt
adiar
oku-tateka
v.a
pt
adiar
oku solekela eteke likuavo; oku pañela
v.
pt
adicionar
oku kongela; oku yukiya
v.
pt
adivinhar
oku-siakata
v.a
pt
adivinhar
oku taha; oku pilula; oku siakata; oku sima
v.
pt
adjacente
ocipepi; calitokeka
adj.
pt
administração
onjo yuvicli; uviali
s. f.
pt
administrador
ombiali; yu otumila
s. m.
pt
administrar
oku viala; oku songola
v.
pt
admiração
ekomoho; ocisalu; ocikomo
s. f.
pt
admirar
oku-komoha, oku-kukuma, oku-somununa
v.a
pt
admirar
oku komoha; oku saluka
v.
pt
admirável
cekomoho; cocisalu; cikomohisa
adj.
pt
admitir
oku tambula; oku tava; oku iñisa; oku litavela
v.
pt
admoestar
oku veta evelo; oku lungula
v.
pt
adoecer
oku-vela, oku-iunhoka, oku-keletua
v.n
pt
adoecer
oku vela
v.
pt
adolescente
ukuenje; ufeko
adj. s. m.
pt
adoptar
oku tambula ndomola ove; oku kuama ovituwa vioukaliye
v.
pt
adorar
oku tendeka; oku siyaya
v.
pt
adormecer
oku-lela
v.n
pt
adormecer
oku pekelisa; oku suñila; oku tulumula; oku susuminya
v.
pt
adornar
oku posuisa
v.
pt
adorno
eposo
s. m.
pt
adquirir
oku mola; oku sanga; oku kuata
v.
pt
adubo
ombolela
s
pt
adulação
ombambe; ombuavéko
s. f.
pt
adulto
ulume; yu wa kola
s. m.
pt
adultorar
oku limbika (ndeci oku tenga esela lacimue caño); oku linga uvaisi; oku pekelisa
v.
pt
advento
okupitila; efetikilo; etukuluko
s. m.
pt
adversário
onjaki; unyali
s. m.
pt
adversidade
ocitangi
s. f.
pt
advertência
elungulo
s. f.
pt
advertir
oku-lungula
v.a
pt
advertir
oku lungula; oku longa; oku lekisa
v.
pt
advogado
onganji
s
pt
advogado
omitakati; onganji; onyima
s. m.
pt
advogar
oku teyuila; oku amela
v.
pt
afagar
oku-sambuisa
v.a
pt
afamar
oku kemalisa
v.
pt
afastar
oku pambuka; oku litepa
v.
pt
afável
wocili; ukuakusanjuisa
adj.
pt
afear
oku vihisa
v.
pt
afectar
oku limbika; oku linga civi
v.
pt
afecto
ocisola
s. m.
pt
afeição
ocisola
s. f.
pt
afiar
oku-lepika
v.a
pt
afinar
oku-sila
v.a
pt
afirmação
ekoliso liondaka; ohuminyo
s. f.
pt
afirmar
oku kolisa ondaka; oku kuminya
v.
pt
aflição
olungembia
s
pt
aflição
epukuopukuo; ohali; okate; otokua; esumuo
s. f.
pt
afligir
oku-vala, oku-lenhalenha
v.a
pt
afligir
oku pukuapukua; oku talisa ohali; oku pukoka
v.
pt
afluência
ekoka
s
pt
afogar
oku-kuena, oku-nemuna, oku-tumunha
v.a
pt
afogar
oku fa lovava; oku fa lekole; oku enda lovava
v.
pt
afortunado
casumuluha
adj.
pt
afronta
etombo; okasawundu; etondalo
s. f.
pt
afrouxar
oku-pandulula, oku-yonga
v.a
pt
afundar
oku vombisa; oku longisa
v.
pt
afundar-se
oku-siopoka
v.r
pt
agachar-se
oku-vata
v.r
pt
agarrar
oku-kuata, oku-ponda, oku-putula
v.a
pt
agarrar
oku kuata
v.
pt
agasalhar
oku yekisa sikilila
v.
pt
agatanhar
oku suya (ndongato)
v.
pt
agente
ukuakulinga; ukuakutata ufulo wokuavo
s. m.
pt
ágil
oku-panguluka
v.q
pt
ágil
cipalukuta; ca mia; canyanga
adj.
pt
agitação
asangu; ocililumu; esakumulo
s. f.
pt
agitar
oku-venga, oku-puka, oku-sekula
v.a
pt
agitar
oku hungisa itila asangu; oku felisa onjaya
v.
pt
agonia
ohali; ongongo; ohali yasulako
s. f.
pt
agora
kalie, noke
adv
pt
agora
ndopo; kaliye; cilo
adv.
pt
agosto
enyenye
s.
pt
agouro
ouima, ombipo
s
pt
agradar
oku-lemba, oku-livondela
v.a
pt
agradar
oku sanjuisa; oku sanjukila; oku sola
v.
pt
agradável
sosa
adj
pt
agradável
cimue ci sanjuisa
adj.
pt
agradecer
oku-pandula
v.a
pt
agradecer
oku pandula; oku eca olopandu
v.
pt
agradecimento
olupandu
s. m.
pt
agrado
onjongôle; esanju
s. m.
pt
agravo
etombo; oku sanumula
s. m.
pt
agregar
oku kongela; oku pungika; oku ongolola
v.
pt
agressivo
cuhâlo; cukãlu; cisanumula
adj.
pt
agricultor
ukuakulima
s. m.
pt
agricultura
uloño wokulima; unja; oku lima
s. f.
pt
agrimensor
yu ukuaku seteka isenge
s. m.
pt
água
ovava
s
pt
aguardar
oku lavoka; oku lavulula; oku talamela
v.
pt
aguardente
aualende
s
pt
aguardente
owalende
s. f.
pt
aguçar
oku-lepika, oku-sekisa
v.a
pt
agudo
oku-tua
v.q
pt
agudo
ca songoloka
adj.
pt
aguentar
oku yakuiya; oku kolisilako; oku kolelako
v.
pt
águia
okapamba, ulombo
s
pt
águia
ongonga
s.
pt
agulha
onguia, ochitomo
s
pt
agulha
onguya
s. f.
umb
ahuku
desobediência; divergência de opiniões; engano; erro
s.
pt
aí
koko.; oko
adv.
pt
aí
a mai we; a tate we; avoyo we
int.
pt
ainda
handi; (Ainda não); leci; lopo
adv.
pt
ainda que
ndaño
conj.
umb
aiu
alho
s.
pt
ajoelhar
oku-pupula
v.n
pt
ajoelhar
oku kekama
v.
pt
ajuda
ekuatiso
s. f.
pt
ajudante
ukuochisoko
s
pt
ajudar
oku-kutula, oku-kuatisa
v.a
pt
ajudar
oku kuatisa; oku kuasa; oku yumbatiya
v.
pt
ajuntar
oku-kongola, oku-ongolola
v.a
pt
ajustar
oku-sea
v.a
pt
ajustar
oku sokiya; oku likuminya; okuta ondando
v.
pt
alargar
oku-vanda, oku-pandulula, oku-yangisa
v.a
pt
alargar
oku yanjisa
v.
pt
alarido
ema
s
pt
alarme
ongulu yocisalu
s. f.
pt
albino
ohasa
s
pt
alcançar
oku kuata; oku tikula; oku tela; oku lomboloka
v.
pt
alcance
oku pitila
s. m.
pt
alçapão
epanga, okueve
s
pt
álcool
ceci ci koluisa; o alcool
s. m.
pt
alcova
okaliondo kokupekela
s. f.
pt
alcunhar
oku kapa onduko
v.
pt
aldeia
imbo, epata
s
pt
aldeia
imbo
s. f.
umb
ale
velho; antigo
adj.
umb
ale
antigamente; outrora; sempre
adv.
pt
alegar
oku sapula; oku lekisa
v.
pt
alegoria
ocisetahai; esapulo
a. f.
pt
alegrar
oku-ikisa, oku-yolela
v.a
pt
alegrar
oku sanjuisa
v.
pt
alegre
oku-cha
v.q
pt
alegre
cesanju; ukuesanju
adj.
pt
alegria
onjolela
s
pt
alegria
esanju
s. f.
pt
aleijado
ochilema
v.q
pt
aleijar
oku-lemeha
v.a
pt
além
koko; konele oyo
adv.
pt
além disso
kuenda vali; lopo; kovaso yaco
conj.
umb
alemena
ser ou estar inquieto
v. q.
pt
alentar
oku vetiya; oku tutuminya; oku tekula
v.
pt
alento
evetiyo; efuimo; eteku
s. m.
pt
alerta
ca lengevala; ca kapelako
adv.
pt
algema
ukumbi
s
pt
algodão
uteli, unganji, ombini
s
pt
algum
mue
pron
pt
alho
aiu
s
pt
ali
ku, oku
adv
pt
alimento
okulia
s
pt
almoço
ongau
s
pt
almofada
epete, opeto, onondovitui
s
pt
almofariz
ochine
s
pt
alojar
oku-sikila
v.a
pt
altercar
oku-iaka
v.n
pt
alternar
oku-suluhana
v.a
pt
aludir
oku sinumula; oku tukula
v.
pt
alugar
oku undila; (noke ofeta)
v.
umb
alula
achar; descobrir; encontrar
v. a.
umb
alumana
engatilhar uma arma
v. a.
umb
alume
homens (plural de ulume)
s
pt
alumiar
oku-lelula
v.a
umb
alundi
intrigas; conspirações; conflitos internos
s
pt
aluno
ondonge; oñame
s. m.
pt
aluno
ondonge
s.
pt
alva
ongula; unyamisa omamale
s. f.
pt
alvejar
oku yelisa; oku panga ocimaho
v.
pt
alvenaria
ocipinduko cupetelelo; nda otunga ovawe
s. i.
pt
alvura
onjelo
s. f.
pt
ama
ukãi onyamisa omamale
s. f.
umb
ama
mover; agitar
v. a.
pt
amadurecer
oku-tota
v.n
pt
amaldiçoar
oku siñala
v.
pt
amanhã
hena
adv
pt
amanhã
hela (liya)
adv.
pt
amanhecer
oku ca
v.
pt
amante
ukuacisola; eponji
s. m. e f.
pt
amanuense
usonehi; ukua kukopiyala
s. m.
pt
amar
oku-sola
v.a
pt
amar
oku sola
v.
pt
amarelo
ungundumba, engone
adj
pt
amarelo
ci yeluluka
adj.
pt
amargo
oku-lula
v.q
pt
amargo
ci lula; civala; cesumuo; co pue
adj.
pt
amargura
elulo; oku lula; ohali; ekamo
s. f.
pt
amarrar
oku-pandeka, oku-tuta
v.a
pt
amarrar
oku kuta; oku itika; oku vasa; oku tonola; oku pandeka
v.
pt
amassar
oku-inhata
v.a
pt
amável
ca soliwa; cisoliwe
adj.
umb
ambata
carregar; transportar; levar
v. a.
pt
ambição
ocilivelo; ocipululu
s. f.
pt
ambiente
ofela; ceci ca tu ñuala
s. m.
pt
ambíguo
catatahãi
adj.
pt
âmbito
ocitumalo
s. m.
umb
amboka
adoecer; estar doente
v. n.
pt
ambos
kavali
adj. e pron.
umb
ambulula
falar; discutir
v. a.
umb
ame
eu
pron.
pt
ameaça
epañelo; oku lipañela
s. f.
pt
ameaçar
oku-saluisa
v.a
pt
ameaçar
oku pañela; oku lipañela
v.
pt
amedrontar
oku-salama
v.a
pt
amedrontar
oku lingisa usumba
v.
pt
ameixa brava
oluhengo
s. f.
umb
amena
favorecer
v. a.
pt
amendoim
olongupa
s. m.
pt
ameno
comboka; conjuka
adj.
pt
amigo
ekamba, ukamba
s
pt
amigo
ekamba; ukuetu
s. m.
pt
amizade
ochika
s
pt
amizade
ukamba; ocisola
s. f.
pt
amo
cime
s. m.
pt
amolar
oku-lepika
v.a
pt
amolecer
oku leñelisa
v.
pt
amontoar
oku-lundika
v.a
pt
amontoar
oku ongolola; oku ongeka; oku supila
v.
pt
amor
ochisola
s
pt
amor
ocisola
s. m.
pt
amoroso
ukuacisola
adj.
pt
amostra
ocindekaise; ocilayi; elekiso
s. f.
pt
amparar
oku kuatisa; oku linga onyima
v.
pt
amparo
ekuatiso; onyima
s. m.
pt
ampliar
oku yanjisa; oku tandisa
v.
pt
amplo
ca yanja; ca tanda
adj.
pt
analisar
oku tepatepa loku seteka
v.
pt
análogo
cesetahalo
adj.
pt
anão
okaholototo
s
pt
anão
oñama; ceci kacikuli; okaholototo
adj. s. m.
pt
anca
evangovango
s. f.
pt
ancião
ekongo; ukulu; (wa sumbiwa)
s. m.
pt
âncora
onjundo yowato unene
s. f.
pt
andar
oku-enda
v.n
pt
andar
oku enda
v.
pt
andar (de uma casa)
ukala
s
umb
andiwa
ser ou estar entorpecido; trôpego
v. n.
umb
andongo
espécie de colar largo
s.
pt
andorinha
omiapia
s. f.
pt
anedota
okasapulo koku yolisa
s. f.
pt
anel
onela
s
pt
anfíbio
ceci ci tela oku kala vovava kuenda vongongo
s. m. e adj.
umb
angata
acalentar; ter no regaço
v. a.
pt
ângulo
evindi
s. m.
pt
angústia
esumuo; ocinguva; ohali
s. f.
pt
angustiar
oku sumisa; oku talisa ohali
v.
umb
anhaha
encruzilhada
s.
umb
anhoni
rugas da cara
s.
pt
animação
esanju; ombili; evetiyo
s. f.
pt
animal
ochinhama
s
pt
animal
ocinyama; ocama
s. m.
pt
animar
oku vetiya; oku kolisa; oku tutuminya; oku sakangiya
v.
pt
ânimo
evetiyo; utôi; epandi
s. m.
pt
aniversário
eteke lionjivaluko yulima
s. m.
pt
anjo
ungelo; omunga ya Suku
s. m.
pt
ano
unhamo, ulima
s
pt
ano
ulima; unyamo
s. m.
pt
anoitecer
oku tekava; oku iya kuteke
v.
pt
anónimo
ka ci kuete onduko
adj.
pt
ânsia
ohele; onjongole
s. f.
pt
ansiedade
ohele; onjongole
s. f.
pt
ansioso
ukuchele; ukuanjongole
adj.
pt
antagonismo
esuvu unyali
s. m.
pt
ante-ontem
henanha
adv
pt
antecedente
cokonyima; ukuanyima
adj. e s. m.
pt
antecipar
oku kuliha tete; oku limeleha
v.
pt
antemão
ale; tete
adv.
pt
antepassado
cokonyima; ukuanyima; kukululu
adj. e s. m.
pt
anterior
cokonyima
adj.
pt
antes
konyima; osimbu
adv.
pt
antídoto
osombo
s. m.
pt
antigamente
ale, osiahulu
adv
pt
antigo
cale; cosimbu
adj.
pt
antigo
ale
adj
pt
antiguidade
osimbu; onahulu; osiahulu
s. f.
pt
antílope
ombanbi; onusi; omalango; ocisema; onuima; etc.
s. f.
pt
antílope
onusi
s
pt
antro
eleva; elungi
s. m.
pt
antropófago
yu olialia ositu yomanu
s. m.
pt
anual
culima umosi; culima kulima
adj.
pt
anunciar
oku sapula
v.
pt
anúncio
esapulo
s. m.
pt
ânus
ongeia
s
pt
ao
ko; ku
cont.
pt
ao redor de
kolonele vio
loc. prep.
pt
aonde
kupi; pi
adv.
pt
aonde
pi
adv
pt
apagar
oku ima; oku tulumuha; oku sola
v.
pt
apagar
oku-ema, oku-pepelela
v.a
pt
apaixonar
oku tekela; oku sola
v.
pt
apanhar
oku kuata; oku tikula
v.
pt
apanhar
oku-kuata, oku-ponda, oku-namuna, oku-landula, oku-sanga
v.a
pt
apara (de madeira)
osonge
s
pt
aparafusar
oku-tika
v.a
pt
aparar
oku-pela, oku-iuvila, oku-songa
v.a
pt
aparecer
oku moleha; oku tukuluka
v.
pt
aparecer
oku-moneha, oku-kanduluka
v.n
pt
aparelho
ocikuata coku talavaya
s. m.
pt
aparência
emolehelo; esetahálo
s. f.
pt
aparente
cimoleha; casetahala
adv.
pt
aparição
emoleho; etukuluko; ocinjoinjoi
s. f.
pt
apartar
oku tepa; oku pungula
v.
pt
apartar
oku-pungula
v.a
pt
aparte
epungulo; konele; oku tepa
s. m. e adv.
pt
apascentar
oku lisa; oku nyañisa olongombe
v.
pt
apear
oku kolomoha; oku loka
v.
pt
apelar
oku pinga ekuatiso
v.
pt
apelar
oku-tukula ombulungu
v.a
pt
apelido
onduko yepata
s. m.
pt
apenas
lika
adv.
pt
apêndice
ceci ca kakatela kukuavo
s. m.
pt
apertar
oku tokeka; oku sipata; oku kama; oku tolisa
v.
pt
apertar
oku-pandeka
v.a
pt
apesar de
ndaño
prep.
pt
apetecer
oku koka oñi
v.
pt
apetite
oñii yokulia
s. m.
pt
apetite
onhi, onu
s
pt
apicultura
ocipinduko coku juka olonyihi
s. f.
pt
apitar
oku sika opitu
v.
pt
aplacar
oku tulumula
v.
pt
aplaudir
oku pandula; oku sivaya
v.
pt
aplauso
olopandu; esivayo
s. m.
pt
aplicação
elinga lioku kapa; oku litumbika
s. f.
pt
aplicar
oku kapa; oku linga
v.
pt
apoderar-se
oku kondela
v.
pt
apodrecer
oku vola
v.
pt
apoiar
oku kuatelela; oku kunduiya; oku yakuiya; oku tava
v.
pt
apoio
oku kunduiya; ekuatiso
s. m.
pt
apoio
onhame
s
pt
apólogo
olusapo lu kuete ombangulo yinyama
s. m.
pt
apontar
oku loña; oku ilika; oku suñamisa; oku talahisa
v.
pt
apontar
oku-taneha, oku-yandava, oku-likundika
v.a
pt
aportar
oku pitila petapu
v.
pt
aposento
ohondo
s. m.
pt
apostar
oku yekela
v.
pt
apóstolo
upostolo
s. m.
pt
apreçar
oku-lola
v.a
pt
apreciação
oku sola; ondimbukiso yesilivilo
s. f.
pt
apreciar
oku limbuka esilivilo; oku sola
v.
pt
apregoar
oku imba oluiya; oku sandeka ondaka
v.
pt
aprender
oku lilongisa
v.
pt
apresentar
oku lekisa; oku eca
v.
pt
apressar
oku-katula, oku-simbaluka, oku-tikulula
v.a
pt
apressar-se
oku yayulako; oku kolulako
v.
pt
aprisionar
oku yikila vokayike; oku pandeka
v.
pt
aprovação
etavo; oku tava
s. f.
pt
aprovar
oku yula (num exame); oku tava
v.
pt
aproveitar
oku upako ufulo; oku silivilisa
v.
pt
aproximar
oku kokela; oku iya ocipepi
v.
pt
aptidão
ombanjo; ongavelo; epondolo
s. f.
umb
apue
exclamação de surpresa; espanto
interj.
pt
apupar
oku pembula; oku kalela
v.
pt
apurar
oku yelisa; oku nola; oku finisa; oku hangula
v.
pt
apuro
oku lipua; ocitangi
s. m.
pt
aquático
covava; covovava
adj.
pt
aquecer
oku sanyisa; oku yaleka; oku tokotisa
v.
pt
aquecer
oku-yaleka, oku-yalukula
v.a
pt
aquele
oco; cina
pron.
pt
aqui
kulo; palo; mulo
adv.
pt
aqui
ulo, palo, mu
adv
pt
aquilo
coco; cina; caco
pron.
pt
aquilo
ocho, una
pron
pt
ar
ofela; esetahalo
s. m.
pt
arado
osaluwa
s. m.
pt
aragem
ofela yi sika levando
s. f.
pt
aranha
ociwavi; owovi; kovi
s. f.
pt
aranha
ewuvi, okosi
s
pt
aranha
kovi
s.
pt
arar
oku lima losaluwa
v.
pt
arbitrário
cocipango
adj.
pt
arboricultura
uloño woku kula oviti
s. f.
pt
arbusto
okamama
s
pt
arcanjo
onepa yelola; ohonji; olukungulu; olukongolo
s. m.
pt
arco
elimba, ohongi
s
pt
ardente
ca taima; ci tokota; ca sanya
adj.
pt
arder
oku timiha; oku taima; oku pindamua
v.
pt
ardil
onambo; etutu
s. m.
pt
ardor
owuya wa lua; onjongole; ombili
s. m.
pt
árdósia
osele
s. f.
pt
área
oseteko; yusovi lupati; ofeka
s. f.
pt
arear
oku-kunga
v.a
pt
areia
eseke
s
pt
arejar
oku kapa vofela; oku pita ofela; oku iñisa ofela
v.
pt
arena
ocila ca ñualapo coku papalela
s. f.
pt
arenoso
ceseke; ci kuete eseke
adj.
pt
argila
otuma
s
pt
argola
ulame
s
pt
argueiro
ocinene; okacinene
s. m.
pt
argumento
owanji; uvangi
s. m.
pt
árido
cesesela
adj.
pt
arma
ocimaleho
s. f.
pt
arma
uta
s
pt
armadilha
onjanjo; ociliwaliwa; ociliva; ulivi
s. f.
pt
armadilha
ohumba
s
pt
armar
oku haneka; oku pembekela; oku maleha; oku tokeka
v.
pt
armar
oku-maleha
v.a
pt
armário
ocisoleko
s. m.
pt
armazém
onjo yoku seleka
s. m.
pt
armazém
ohondongolo, okaike
s
pt
aroma
elemba liwa
s. m.
pt
arquipélago
ohongele yovifuka
s. m.
pt
arquitecto
ukuaku sima oku tunga olonjo
s. m.
pt
arrabaldes
ovikango
s
pt
arraigar
oku tuamela
v.
pt
arrancar
oku iukula; oku fuomola; oku puya
v.
pt
arrancar
oku-iunga, oku-nana, oku-koka, oku-tukuna, oku-tungula
v.a
pt
arranjar
oku sokiya; oku pongiya
v.
pt
arranjar
oku-loleka, oku-lukila
v.a
pt
arrastar
oku koka; oku nala; oku yaila
v.
pt
arrastar-se
oku-iaila
v.r
pt
arrebatar
oku puya; oku punda; oku fuomola
v.
pt
arrebatar
oku-sombola, oku-nhelha
v.a
pt
arrecadar
oku-kongola, oku-ongolola
v.a
pt
arredondar
oku-pumanahana
v.a
pt
arredores
kolonele vimbo; ocitawila
s. m.
pt
arrematar
oku mosula
v.
pt
arremessar
oku-imba, oku-imbila, oku-iakela
v.a
pt
arrepender-se
oku livela; oku limbuka uvi wa linga
v.
pt
arriscar
oku setakako ño; oku likapelako
v.
pt
arrogância
epela; eliangi
s. f.
pt
arrogância
emande
s
pt
arrogante
ukuepela
adj.
pt
arroio
okacitovotovo; okacitokolui
s. m.
pt
arrojar
oku inasi; oku koka; oku lukuta
v.
pt
arroz
oluoso
s
pt
arruinar
oku nyola; oku pesela
v.
pt
arrumar
oku longeka
v.
pt
arte
umesele; uloño
s. f.
pt
artéria
onjanju
s
pt
artificial
cumesele; coku luvikiya; coku viaviaya
adj.
pt
artifício
umesele; uhembi; etutu
s. m.
pt
artigo
ocikuata; ocinimbu 'cocihandeleko
s. m.
pt
artista
omesele; onoño
s. m.
pt
artista
omesene
s
pt
artístico
comesele
adj.
pt
árvore
uti utala
s. f.
pt
árvore
uti
s
pt
asa
evava
s. f.
umb
asa
dar no alvo; acertar o tiro
v. a.
umb
asama
abrir a boca voluntariamente
v. n.
pt
ascender
oku londa
v.
pt
ascender
oku-twa, oku-taima
v.n
pt
ascensão
oku londa
s. f.
umb
asénjele
leite (plural de esénjele)
s
pt
asilo
ocitilo; ocipuyukilo
s. m.
pt
aspecto
emolehelo; esetahalo
s. m.
pt
aspereza
oku kalakasa
s. f.
pt
aspergir
oku-samina
v.a
pt
áspero
ci kalakasa; ci kakata; ca kaluka
adj.
pt
aspiração
onjongole; oku fiila kuofela vanyulu
s. f.
pt
aspirar
oku yongola; oku iñisa ofela vanyulu
v.
pt
assaltar
oku tiekenga; oku tuiyila; oku kuata
v.
pt
assar
oku yoka
v.
pt
assar
oku-ioka
v.a
pt
assassinar
oku ponda; oku ipaya luyombeki
v.
pt
assassinar
oku-ipa
v.a
pt
assassino
ochifumbe
s
pt
assaz
ca soka; ci tela
adv.
pt
assegurar
oku kolisa; oku imba uvangi
v.
pt
asseio
onjelo; ukasa; usosi
s. f.
pt
assembleia
ohongele; onjango
s. f.
pt
assembleia
ochitenga, evango
s
pt
assentar
oku tumalisa; oku kalisa; oku kapa
v.
pt
assentir
oku tava
v.
pt
assento
ocitumalo; omangu
s. m.
pt
assim
ndeci
adv.
pt
assim
ndoto
adv
pt
assimilar
oku setchala
v.
pt
assinar
oku soneha onduko
v.
pt
assistir
oku yumbatiya; oku kuatisa; oku kalapo
v.
pt
assoar
oku pemba
v.
pt
assoar-se
oku-pemba
v.r
pt
assobiar
oku sika ovilua
v.
pt
assobiar
oku-chucha
v.n
pt
assobio
ofiengu, ovilwa
s
pt
associação
ohongele yutima umosi
s. f.
pt
associar
oku kongela; oku likuatisa
v.
pt
assomar
oku ama; oku moleha
v.
pt
assombrar
oku lisandula kuocilelembia; oku komohisa; oku saluisa
v.
pt
assombro
ekomoho; ocikomo
s. m.
pt
assombroso
cekomohiso
adj.
pt
assoprar
oku-pepela
v.a
umb
assuelela
lágrima; pranto; choro
s
pt
assunto
ondaka; ombangulo
s. m.
pt
assustar
oku lingisa usumba; oku saluisa
v.
pt
assustar-se
oku-salama, oku-saluka, oku-katuhi
v.r
pt
astro
olumbungululu
s. m.
pt
astronomia
ukulihiso wolombungululu
s. f.
pt
astuto
ukuelunguko; ukuetutu
adj.
pt
astuto
oku-lunguka
v.q
umb
asumuna
abrir a boca à força
v. n.
pt
atacar
oku tiekenga; oku undumuhila
v.
pt
atalhar
oku tateka; oku uvika
v.
pt
atalho
onhaha
s
pt
ataque
oku tiekenga; okundumuhila
s. m.
pt
atar
oku kuta; oku itika; oku vasa; oku tañula
v.
pt
atar
oku-kuta, oku-pandeka, oku-kangola, oku-itika
v.a
pt
ataúde
ocikasia cocivimbi
s. m.
pt
ataviar
oku posuisa
v.
pt
até
toke
prep.
pt
até
té
adv
pt
até a próxima
eteke tu li sanga
interj.
pt
até amanhã
lalipo
interj.
pt
ateu
yu ka tava okuti kuli Suku
s. m.
pt
atingir
oku pitila
v.
pt
atirar
oku loya; oku imba; oku asa
v.
pt
atirar
oku-inasi, oku-iakela
v.a
pt
atitude
ocitua ci lekisa utima
s. f.
pt
atmosfera
ofela ya ñuala oluali
s. f.
pt
atoleiro
ocisave; ocitatamela
s. m.
pt
atoleiro
okeve
s
pt
átomo
ocinimbu cititotito
s. m.
pt
atormentar
oku kangisa; oku talisa ohali; oku lingisa
v.
pt
atracção
ekoka
s. f.
pt
atractivo
ukuekoka; ca posoka; eposo
adj.
pt
atrahir
oku-yonga
v.a
pt
atrair
oku koka; oku nala
v.
pt
atrapalhar
oku lipopaila; oku sakalala
v.
pt
atrapalhar
oku-tatama
v.a
pt
atrás
konyima
adv.
pt
atrasar
oku ciluisa; oku tuala konyima
v.
pt
através
pokati lakati kocina cimue
adv.
pt
atravessar
oku pimbilika; oku yoka (olui); oku pita
v.
pt
atrever-se
oku linga lutoi; oku lukuta
v.
pt
atrevido
ukuakulukuta
adj.
pt
atrevido
oku-lukuta
v.q
pt
atrevimento
osiata; elukuto
s. m.
pt
atribuir
oku tiamisa; oku simila
v.
pt
atrocidade
ungangala
s. f.
pt
atropelar
oku kosa; oku puma; oku kandela; oku liata (lekalu); oku lunduluila
v.
pt
atroz
cungangala
adj.
pt
aturar
oku kolisilako; oku likandangiya; oku kolelako
v.
pt
aturdir
oku koka ahuku; oku komohisa
v.
umb
aualende
aguardente
s.
pt
audácia
uhâlo; utôi; elukuto
s. f.
pt
audaz
ukuohalo; cutoi; celukuto
adj.
pt
audiência
oku yevelela; ekanga
s. f.
pt
auditório
ohongele; ohondo yolonjeveleli
s. m.
pt
augusto
wesumbilo; ci ondo yosikola
adj.
pt
aula
ocipama (ocilongiso) ohondo yosikola
s. f.
pt
aumentar
oku-vandeka, oku-vokiia
v.a
pt
aumentar
oku yukinya; oku vokiya
v.
pt
aumento
ombokiye; onjukinye
s. m.
pt
áureo
cevala liulu; culu; ci taima
adj.
pt
aurora
ochinhe
s
pt
aurora
ongula; vutila; efetikilo
s. f.
pt
ausência
eci umue kepo; osimbu kakasi
s. f.
pt
ausente
yu kepo
adj.
pt
austero
ukuaku lisipa; ukuaku lipanda; wa tila
adj.
pt
austro
Sul; ofela yoko Sul
s. m.
pt
autor
usovoli
s. m.
pt
autoridade
emoko; ombiali
s. f.
pt
autorizar
oku-iambisa
v.a
pt
autorizar
oku eca omoko; oku fumalisa; oku eca uviali
v.
pt
auxiliar
oku kuatisa
v.
pt
auxílio
ochisoko
s
pt
auxílio
ekuatiso
s. m.
umb
ava
dar
v. a.
pt
avaliar
oku sia oseo; oku sima; oku limbuka esilivilo
v.
pt
avançar
oku amako kovaso; oku amisako
v.
pt
avante
kovaso
adv.
pt
avarento
ochipuepue
s
pt
avarento
oku-limina
v.q
pt
avareza
ochipululu, ochipiio
s
pt
avaro
ukuacipululu; onimili; onimi
adj.
pt
ave
onjila
s
umb
avela
dar
v. a.
pt
avenida
okololo; oluwa
s. i.
pt
avental
onanga yoku popela oku liñisa uwalo; epuni
s. f.
pt
aventura
ocina cimue ci komchisa; ocipikipiki
s. f.
pt
aventurar
oku setekako ño
v.
pt
aventureiro
ukuaku setekako ño
s. m.
pt
averiguar
oku kulihisa
v.
pt
avermelhado
kusukula
adj
pt
avestruz
onjama
s
pt
avestruz
ombo
s. f.
umb
avete
cebo
s.
pt
avidez
onjongole yalua
s. f.
pt
avisar
oku-lunga, oku-lungula, oku-pilisa
v.a
pt
avisar
oku laleka; oku longa; oku lungula
v.
pt
aviso
elaleko
s. m.
pt
avistar
oku vanja kupãla; oku muila kupala
v.
pt
avó
inakulu
s.
pt
avô
kuku
s.
pt
avô
okuku
s
pt
avó
papakulu; sekulu; makulu
s. m. e f.
pt
avultar
oku luisa; oku lingisa cinene
v.
pt
axila
ohapia
s.
pt
azedo
nhanha
adj
pt
azeite
omasi, ulela, ondendi
s
pt
azeite
ulela
s. m.
pt
azorrague
osikote
s. m.
pt
azul
ci tekavelua
adj.
Exemplo