Dicionário

pt

gabar-se

oku-ianga, oku-liponda, oku-lambela

v.r pt

gabinete

ohondo omu omunu asonahala

s. m. pt

gado

ovinyama via fukiwa

s. m. pt

gafanhoto

epange; oluhuma; osupe; ekundumba

s. m. pt

gafanhoto

ohuma, ekelombo, ochimina

s pt

gaguejar

oku kenyakenya

v. pt

gaguejar

oku-kokoma, oku-tatuma

v.n pt

gaiola

ongayola

s. f. pt

gaiola

ochambo

s pt

gala

ulamba; uwalo wocipito

s. f. pt

galante

wa posoka; ciwa; uwa

adj. pt

galardão

onima

s. f. pt

galeria

ocindumba ca yeluka; onjila yoposi

s. f. pt

galgo

ombua; ya lepa yoku yeva

s. m. pt

galinha

osanji yomange; ekue; ekuna

s. f. pt

galinha

osanji

s pt

galo

ekondombolo

s. m. pt

galope (andar a)

oku-kandula

v.n pt

gamo

ombambi

s pt

gangrena

epute livolisa etimba

s. f. pt

ganhar

oku fula; oku yula

v. pt

ganho

ufulo; ofeto

s. m. pt

ganso bravo

onjava

s. m. pt

garantia

ochisembi

s pt

garantir

oku lisila; oku imbila uvangi; oku likuminya

v. pt

garça real

epanda

s pt

garfo

ongalufu

s. m. pt

gargalhar

oku yola lisila longusu; oku kendoka

v. pt

garganta

enguli

s. f. pt

garganta

ongune, usito

s pt

gargarejar

oku ñuasañuasapo osingo; oku sambisa

v. pt

gargarejar

oku-kalala

v.n pt

garlopa

opalana yalepa

s. f. pt

garoto

okakuenje

s. m. pt

garoto

ochimbondo, omamoha

s pt

garra

olunjala

s. f. pt

garra

ekasa

s pt

garrafa

ongalafa

s. f. pt

garrafa

ongalafa, epindi

s pt

gás

ofela

s. m. pt

gastador

omesei

s pt

gastar

oku pesela; oku sandola; oku nyola

v. pt

gastar

oku-nala, oku-paleka

v.a pt

gasto

ca peseka; epese

adj. e s. m. pt

gasto

oku-kuku

v.q pt

gastralgia

ongundi

s pt

gato

ongato; okalenge

s. m. pt

gato

ongatu, okalenge

s pt

gato

ongato

s. pt

gatuno

ocimunu

s. m. pt

gaveta

ongaveta

s. f. pt

geada

ochikokoto, ochivava

s pt

gelar

oku linga ocikokoto

v. pt

gelo

ocikokoto

s. m. pt

gemer

oku kenyakenya; oku leñeleño; oku kumbakumbo

v. pt

gemido

eleñoleño; chumbohumbo

s. m. pt

gémios

olonjamba yinene; ca lisoka

s. m. pt

general

kesongo liovita

s. m. pt

género

epata; ocisoko

s. m. pt

generosidade

ocali; ohenda

s. f. pt

generosidade

otembo

s pt

generoso

ongavi; ukuahenda; ukuacali

adj. pt

generoso

oku-longola

v.q pt

gengiva

ocipunyu

s. f. pt

gengiva

ekokoto

s pt

génio

omesele yinene; ocituwa

s. m. pt

genro

ndatembo (yu wa kuela omola ove ukãi)

s. m. pt

gente

omanu; owiñi

s. f. pt

gente

ouinhi, amanhi

s pt

gentil

wa sunguluka; onumbu; cuwale

adj. pt

gentileza

esunguluko; unumbu

s. f. pt

genuíno

cocili; ca lipua; ka ca tengelue

adj. pt

geografia

ukulihiso woluali (ndeci oloteka, olondui

s. f. pt

geologia

ukulihiso wovina viopisi

s. f. pt

geometria

ukulihiso woku seteka ovina

s. f. pt

geração

ucito; epata; vakuatembo yimosi; ocitumbulukila

s. f. pt

geral

cowiñi; ca siata

adj. pt

gerar

oku cita

v. pt

gerência

utolo

s. f. pt

gérmen

onima; ombuto yuvei

s. m. pt

germinar

oku tunda kuombuto

v. pt

gesso

ohala ya fina

s. m. pt

gestação

oku mina

s. f. pt

gesto

oku lombolola loku ilaika

s. m. pt

giboia

omoma

s. f. pt

gigante

cinene; calua; ocindululu

adj. e s. m. pt

ginástica

ovilinga vioku pamisa etimba

s. f. pt

girafa

onduli

s pt

girar

oku ñualañualapo

v. pt

girassol

oneleho yi ñualala kuosi ku kasi ekumbi

s. m. pt

giro

oku ñualapo; ca posoka

s. m. pt

giz

omemba; ocikela

s. m. pt

glândula

okanjeke vetimba kapanga panga ovava; ndeci ovate; etc.

s. f. pt

glândula (submaxilar)

okamama

s pt

globo

ombunje

s. m. pt

glória

ulamba; eposo

s. f. pt

glorificar

oku sivaya; oku tumbangiya; oku kemanya

v. pt

glorioso

culamba; ceposo

adj. pt

glotão

ochisapi

s pt

glutão

ocilianu; wasapa

s. m. pt

gnu

etundo

s pt

goiaba

olungayawa

s. f. pt

goiaba

ongaiaua

s pt

goiabeira

ongaiaua

s pt

golfo

ocihondoloka covava

s. m. pt

golozeima

etango

s pt

golpe

ombole; epute; usuanji

s. m. pt

golpe

ekanda

s pt

goma

ondembe

s. f. pt

gomo

efetikilo lionjovo

s. m. pt

gordo

ca neta; ca lelã

adj. pt

gordo

oku-neta

v.q pt

gordura

ulela

s. f. pt

gordura

osenje, ulela, ochilenga

s pt

gorgulho

omelekese

s. m. pt

gorjeta

ombanjaile

s. f. pt

gostar

oku sola

v. pt

gosto

epepo; onjongole; emaho; oku nola

s. m. pt

gota

etosi

s. f. pt

governador

onguluvulu

s. m. pt

governar

oku viala

v. pt

governar

oku-viala, oku-tumina

v.a pt

governo

usoma; uviali

s. m. pt

gozar

oku kala lo; oku sanjukila

v. pt

gozo

esanju

s. m. pt

graça

ocali; eposo; cimue ci yolisa; olupandu

s. f. pt

graça (favor)

ochali

s pt

gracejador

ochinjane

s pt

gracejar

oku-mangala, oku-seula

v.n pt

gracioso

ceposo; ci linga injola

adj. pt

gradual

camamako; ci pongoloka levando

adj. pt

graduar

oku tepa tepa kovinimbu via lisoka; oku tepa ovisoko mala osikola sokapo ño

v. pt

grama (erva)

esinde

s pt

gramática

ukulihiso welimi

s. f. pt

gramofone

ocikuata ci popia kuenda cimba

s. m. pt

grande

cinene

adj. pt

grandeza

unene

s. f. pt

granito

okalumema; onduko yewe limue

s. m. pt

granja

ocitaka

s. f. pt

grão

olumema

s. m. pt

grão (semente)

okuku

s pt

grassar (uma epidemia)

oku-senhisa

v.n pt

gratidão

olupandu

s. f. pt

gratificar

oku eca onima; oku sanjuisa

v. pt

grátis

cocali

adj. pt

grato

colupandu

adj. pt

gratuito

cocali

adj. pt

grau

ocisoko; onjongo; enanga

s. m. pt

gravar

oku sokotola; oku kuata olondaka

v. pt

gravata

ongalavata

s. f. pt

grave

ci lema; ocili; ongusu yoku kolela posi ovina viosi

adj. pt

gravida

misi

adj pt

grávida

ceyuka; wamina

adj. pt

gravidade

ulemo; ocili; ongusu yoku kekela

s. f. pt

gravura

ociluvialuvia; oku sokotola

s. f. pt

graxa

otinda yokolohaku viocipa

s. f. pt

grémio

ohongele

s. m. pt

greve

ongombo yolondinga upange oku liwekapo upange

s. f. pt

grilo

ochinjulolo, ocienhe

s pt

grilo

ocinjololo; ocenye

s. m. pt

grilo

kalunjololo

s. pt

grisalho

oku-vumbula

v.q pt

gritador

onjake

s pt

gritar

oku-hila

v.n pt

gritar

oku vilikiya; oku liyula; oku litetela

v. pt

grito

uteto; ongulu; evilikiyo

s. m. pt

grosseiro

usui

adj pt

grosseiro

cusambinja; yu kakuete esumbilo

adj. pt

grosso

nene

adj pt

grosso

ca pama; ca tinda; ca sitika

adj. pt

grotesco

cilinga injola

adj. pt

grude

ekoto; ekuatiso

s. m. pt

grunhido

ochivungu

s pt

grunhir

oku-kumba, oku-likemba

v.n pt

grunhir

oku kenyakenya kuongulu

v. pt

grupo

ohongele; ocisoko; ondunda

s. m. pt

gruta

elungi

s. f. pt

guano

ombolela; (yasove)

s. m. pt

guarda

oku tata; ondavululi; onate

s. m. pt

guardar

oku-lava, oku-soleka

v.a pt

guardar

oku tata; oku lavulula; oku lava; oku soleka

v. pt

guarnição

asualali a lava ombonge

s. f. pt

guela

osingu

s pt

guelras

avole olosi

s. f. pt

guerra

ovita

s pt

guerrear

oku-vita

v.a pt

guerreiro

ukuavita; esualali

s. m. e adj. pt

guia

osongui, onjabi

s pt

guia

usongui; oku songola; onjimba numbi (ukanda uvangi)

s. f. pt

guiar

oku-songola, oku-sindika

v.a pt

guiar

oku songola; oku imba onumbi

v. pt

guisar

oku teleka; (okulia kuatengiwa)

v. pt

guloso

oku-unguia, oku-sukatula

v.q pt

gume

utuilo

s. m.